مراقبت بعد از جراحی لیزری چشم: روز اول تا ماه اول

بیشتر دوره نقاهت پس از جراحی لیزری چشم در هفته اول می گذرد و سه چیز آن را تعیین می کند: مصرف منظم قطره ها، دست نزدن به چشم، و پرهیز موقت از محیط ها و فعالیت هایی که چشم را در معرض ضربه، آب آلوده یا گرد و غبار می گذارند. جزئیات و مدت زمان به روشی که انجام شده بستگی دارد و برنامه دقیق را جراح شما در برگه ترخیص می نویسد.

دستور مراقبت هر روش را کجا ببینم؟

برنامه دقیق قطره ها، شیلد، استحمام و ویزیت ها برای هر روش کمی فرق دارد و بیمارستان برگه مراقبت هر روش را منتشر کرده است. این مطلب جای آن برگه ها را نمی گیرد؛ به پرسش هایی می پردازد که برگه ها کوتاه از کنارشان می گذرند: بازگشت به کار و ورزش، صفحه نمایش، سفر، و اینکه چه چیزی طبیعی نیست.

• مراقبت پس از فمتو لیزیک
• مراقبت پس از فمتو اسمایل
• مراقبت پس از لازک
• مراقبت پس از ترانس PRK
• مراقبت های عمومی پس از عمل چشم

یک قاعده برای همه روش ها: قطره ها را دقیقا طبق نسخه و تا پایان دوره مصرف کنید، حتی وقتی چشم خوب به نظر می رسد.

روز اول چه انتظاری داشته باشم؟

سوزش، اشک ریزش، حساسیت به نور و احساس وجود جسم خارجی در چشم در ساعت های نخست طبیعی است. دید معمولا مه آلود است و با گذشت ساعت ها بهتر می شود. کار درست در این روز استراحت دادن به چشم است: چشم ها را ببندید و بخوابید، از صفحه نمایش دوری کنید و عینک محافظ یا شیلدی را که به شما داده اند طبق دستور استفاده کنید.

مالیدن چشم کاری است که به هیچ وجه نباید انجام شود. در روش هایی که فلپ قرنیه ایجاد می شود، مالیدن چشم در روزهای نخست می تواند وضعیت فلپ را تغییر دهد؛ در روش های سطحی هم ترمیم لایه رویی را عقب می اندازد.

چه کارهایی و تا کی ممنوع است؟

• مالیدن یا فشار دادن چشم: دست کم تا وقتی جراح اجازه می دهد
• آرایش چشم و کرم دور چشم: چند روز اول
• استخر، سونا، دریا و وان: معمولا چند هفته
• ورزش های برخوردی و رزمی: تا اجازه جراح
• محیط های پر گرد و غبار و کارهای ساختمانی بدون عینک محافظ

دوش گرفتن معمولا از روز بعد مانعی ندارد، به شرطی که آب و شامپو مستقیم وارد چشم نشود. رانندگی زمانی مجاز است که دید شما به حدی رسیده باشد که جراح تایید کند، نه زمانی که خودتان احساس می کنید بهتر شده است.

کی می توانم سر کار برگردم؟

این پاسخ به روش جراحی و شغل شما بستگی دارد. کار اداری و پشت میز معمولا زودتر از کار در فضای باز و پر گرد و غبار از سر گرفته می شود، و روش های سطحی دوره نقاهت طولانی تری از روش های با فلپ دارند. مدت تقریبی هر روش در صفحه همان روش در خدمات حذف عینک آمده است.

خشکی چشم بعد از عمل طبیعی است؟

بله، احساس خشکی و گاهی تاری نوسان دار در هفته ها و ماه های نخست شایع است، چون جراحی به طور موقت روی توزیع اشک و اعصاب سطح قرنیه اثر می گذارد. مصرف منظم اشک مصنوعی معمولا آن را کنترل می کند. شرح کامل تر در مطلب خشکی چشم بعد از لیزیک آمده است.

چه زمانی باید همین امروز مراجعه کرد؟

• درد شدید و فزاینده که با مسکن معمول کم نمی شود
• افت ناگهانی دید پس از دوره ای که دید در حال بهتر شدن بود
• قرمزی شدید همراه با ترشح چرکی
• ضربه به چشم پس از عمل، حتی اگر در لحظه بدون درد باشد
• دیدن جرقه های نور یا سایه ای که از کناره میدان دید پیش می آید

هیچ کدام از این موارد را تا ویزیت بعدی نگه ندارید. اورژانس چشم بیمارستان شبانه روزی است و در این شرایط بدون نوبت مراجعه کنید.

ویزیت های پیگیری چرا مهم اند؟

معمولا روز بعد از عمل، هفته اول و ماه اول ویزیت انجام می شود و پس از آن بر اساس نظر جراح ادامه پیدا می کند. بخشی از آنچه در این ویزیت ها بررسی می شود، مانند فشار چشم یا وضعیت ترمیم سطح قرنیه، چیزی است که خود شما احساس نمی کنید؛ به همین دلیل ویزیتی که حالتان خوب است هم لغو نمی شود.

هفته اول، روز به روز چه شکلی است؟

الگوی رایج این است: روز اول استراحت و تحمل سوزش و اشک ریزش؛ روز دوم و سوم بهبود محسوس دید در روش های با فلپ و ادامه تاری در روش های سطحی؛ تا پایان هفته اول، کاهش حساسیت به نور و بازگشت تدریجی به کارهای سبک. در روش های سطحی، لایه رویی قرنیه باید از نو ترمیم شود و این چند روز طول می کشد، بنابراین دید در همان مدت نوسان دارد و این نوسان به معنای مشکل نیست.

آنچه در تمام این روزها ثابت می ماند مصرف قطره ها و پرهیز از مالیدن چشم است. اگر شب ها ناخودآگاه چشم را می مالید، از شیلد محافظ هنگام خواب استفاده کنید.

چه چیزی طبیعی است و چه چیزی نیست؟

طبیعی: سوزش و اشک ریزش روزهای نخست، حساسیت به نور، دیدن هاله دور چراغ ها در شب های اول، تاری که در طول روز کم و زیاد می شود، و احساس خشکی. اینها با گذشت زمان کم می شوند.

طبیعی نیست: دردی که شدت می گیرد، قرمزی همراه با ترشح چرکی، افت دید پس از یک دوره بهبود، و سایه یا جرقه نور تازه. این دسته با گذشت زمان بدتر می شوند و همین تفاوت، معیار ساده ای برای تصمیم گیری است.

سفر، پرواز و بازگشت به ورزش

سفر کوتاه معمولا پس از ویزیت روز بعد مانعی ندارد، اما برنامه سفری که شما را از ویزیت های هفته اول دور کند توصیه نمی شود. هوای خشک کابین هواپیما خشکی چشم را بیشتر می کند، بنابراین اشک مصنوعی را همراه داشته باشید و در طول پرواز استفاده کنید.

ورزش سبک مانند پیاده روی زود از سر گرفته می شود؛ شنا به دلیل آب و میکروب های آن چند هفته کنار گذاشته می شود و ورزش های برخوردی تا اجازه جراح انجام نمی شوند. در روش هایی که فلپ قرنیه ایجاد می شود، احتیاط در برابر ضربه طولانی تر ادامه می یابد.

پژوهش های تازه درباره دوره پس از جراحی چه می گویند؟

• چرا بازگشت دید در روش های سطحی کندتر است: متاآنالیز سال ۲۰۲۶ نشان داد لایه پوششی قرنیه پس از فمتو لیزیک و فمتو اسمایل زود ضخیم و پایدار می شود، اما پس از ترانس PRK دیرتر بازسازی می شود. به همین دلیل پس از روش های سطحی، دید پایدار دیرتر می رسد و بازگشت به کارهای دقیق باید با آن هماهنگ شود.
• درد روزهای اول روش های سطحی: متاآنالیز شبکه ای سال ۲۰۲۴ نشان داد قطره های ضدالتهاب غیراستروئیدی درد روزهای اول پس از PRK را کم می کنند. مرور نظام مند سال ۲۰۲۶ هم نشان داد یکی از این قطره ها درد را در ۲۴ ساعت اول به طور چشمگیر کم کرد، بدون آنکه ترمیم سطح قرنیه را عقب بیندازد.
• خشکی و درد در ماه های بعد: مطالعه ای در سال ۲۰۲۶ نشان داد خشکی چشم پس از لیزیک و PRK عارضه رایج ثبت شده بود و الگوی زمانی آن در دو روش فرق داشت؛ درد چشم پس از هر دو روش نادر بود. توضیح کامل در مطلب خشکی چشم بعد از لیزیک آمده است.
• مالیدن چشم و فلپ: بررسی بیش از یک میلیون عمل لیزیک در سال ۲۰۲۵ از دست رفتن فلپ را عارضه ای بسیار نادر و قابل درمان گزارش کرد؛ نمالیدن چشم در روزهای اول همچنان کار اصلی شماست.

مقاله های علمی تازه درباره جراحی های اصلاح دید در کتابخانه علمی بیمارستان نمایه شده اند.

قدم بعدی

ارزیابی و درمان این موضوع در بیمارستان چشم پزشکی نور البرز در کرج انجام می شود. مطالب خشکی چشم بعد از لیزیک و مقایسه روش های حذف عینک را هم ببینید. خدمات مرتبط در صفحه جراحی اصلاح عیوب انکساری است. برای نوبت از برنامه پزشکان و نوبت دهی استفاده کنید و برای پوشش هزینه به بیمه های طرف قرارداد و تعرفه ها سر بزنید.